📍 Molla Gürani Mah.Turgut Özal Millet Caddesi.No 90 K6 D:112 Fildişi İş Merkezi Fatih/İSTANBUL ✉️ Hukuk@aliercankalay.com ☎️ 0507 772 72 32
⚕️
Çalışma Alanı

Sağlık Hukuku

Sağlık hukuku; hasta haklarını, sağlık kuruluşlarının ve sağlık meslek mensuplarının hukuki sorumluluklarını, tıbbi müdahalelerden doğan uyuşmazlıkları ve sağlık hizmetlerinin mevzuata uygun yürütülmesini kapsar. Malpraktis davaları, ameliyat ve tedavi hataları, yanlış teşhis, aydınlatılmış onam, özel ve kamu hastanelerinin sorumluluğu, estetik ve diş tedavisi uyuşmazlıkları, doğum hataları, sağlık kurulu raporlarına itiraz ve kişisel sağlık verilerinin korunması bu alanın temel konularıdır. Ali Ercan Kalay Hukuk Bürosu, İstanbul'da hastalar, hasta yakınları ve sağlık hizmeti sunucuları bakımından hukuki sorumlulukların değerlendirilmesi, tıbbi delillerin incelenmesi, tazminat ve dava süreçlerinde avukatlık ve hukuki danışmanlık hizmetleri sunmaktadır.

Sağlık Hukuku Nedir?

Sağlık hukuku, hastaların haklarını, sağlık hizmeti sunan kurum ve kişilerin yükümlülüklerini, tıbbi müdahalelerin hukuki koşullarını ve sağlık hizmetlerinden kaynaklanan uyuşmazlıkları düzenleyen hukuk alanıdır.

Sağlık hukukunun temelinde hastanın yaşam hakkı, beden bütünlüğü, bilgilendirilme hakkı, mahremiyeti ve sağlık hizmetlerine ilişkin hukuki güvenceler bulunur. Hekimler ve sağlık kuruluşları bakımından ise mesleki özen yükümlülüğü, tıbbi standartlara uygun davranma, hasta kayıtlarının düzenli tutulması ve ilgili mevzuata uyma sorumluluğu önemlidir.

Türkiye'de sağlık hukuku uyuşmazlıklarının değerlendirilmesinde Hasta Hakları Yönetmeliği, 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu, Türk Borçlar Kanunu, Türk Ceza Kanunu ve sağlık hizmetlerine ilişkin özel düzenlemeler birlikte uygulanabilir.

Malpraktis Nedir? Tıbbi Uygulama Hataları

Malpraktis, sağlık meslek mensubunun tıbbi müdahale veya sağlık hizmeti sırasında mesleki standartlara ve gerekli özen yükümlülüğüne aykırı davranması nedeniyle ortaya çıktığı ileri sürülen zararlarla ilgili hukuki bir kavramdır.

Her olumsuz tedavi sonucu malpraktis anlamına gelmez. Tıbbın kabul ettiği riskler, komplikasyonlar, hastanın mevcut sağlık durumu ve müdahalenin tıbbi standartlara uygun yürütülüp yürütülmediği birbirinden ayrılmalıdır.

Tıbbi uygulama hatası iddialarında hekimin veya sağlık kuruluşunun yükümlülüğü, tıbbi kayıtlar, uzmanlık standartları, zararın niteliği ve uygun illiyet bağı birlikte değerlendirilmelidir.

Malpraktis ile Komplikasyon Arasındaki Fark

Komplikasyon, tıbbi müdahale gerekli özen gösterilerek yapılsa dahi ortaya çıkabilen ve tıp bilimince bilinen istenmeyen sonuçları ifade edebilir.

Ancak bir sonucun komplikasyon olarak adlandırılması, müdahalenin bütün aşamalarının hukuka uygun olduğu anlamına gelmez. Riskin önceden değerlendirilmesi, hastanın bilgilendirilmesi, gerekli önlemlerin alınması ve komplikasyon geliştiğinde uygun müdahalenin yapılıp yapılmadığı ayrıca incelenmelidir.

Hasta Hakları Nelerdir?

Hasta hakları, sağlık hizmetlerinden yararlanan kişilerin sağlık kuruluşları ve sağlık çalışanları karşısında sahip oldukları temel hak ve güvencelerdir.

Hasta Hakları Yönetmeliği kapsamında hastanın bilgilendirilmesi, mahremiyetinin korunması, hukuka uygun koşullarda rızasının alınması, sağlık kayıtlarına erişim ve uygun başvuru yollarından yararlanma gibi konular düzenlenmiştir.

Hastanın Bilgi Alma Hakkı

Hasta, sağlık durumuna, önerilen tıbbi müdahaleye, müdahalenin muhtemel yarar ve risklerine, alternatif yöntemlere ve tedavinin sonuçlarına ilişkin mevzuatta öngörülen kapsamda bilgi alma hakkına sahiptir.

Bilgilendirme, hastanın anlayabileceği biçimde yapılmalıdır. Bilginin kapsamı, hastanın hukuki ve tıbbi durumu ile ilgili özel hükümlere göre değerlendirilmelidir.

Hastanın Mahremiyet Hakkı

Hastanın sağlık durumu, teşhis ve tedavisine ilişkin bilgiler ile kişisel yaşamına dair kayıtlar hukuken korunur. Bu bilgilerin paylaşılması ve işlenmesi ilgili mevzuattaki şartlara tabidir.

Sağlık hizmetinin verilmesi sırasında elde edilen her bilginin sınırsız biçimde üçüncü kişilerle paylaşılması mümkün değildir.

Aydınlatılmış Onam ve Hastanın Rızası

Aydınlatılmış onam, hastanın önerilen tıbbi müdahale hakkında yeterli şekilde bilgilendirilmesinden sonra hukuken geçerli iradesini açıklamasına ilişkin süreçtir.

Hasta Hakları Yönetmeliği'nin 24. ve devamı maddelerinde tıbbi müdahalelerde rıza ve bilgilendirme esasları düzenlenmiştir. Rızanın şekli ve aranmadığı özel durumlar ilgili mevzuat çerçevesinde değerlendirilir.

Bir onam formunun imzalanmış olması, bilgilendirme yükümlülüğünün her durumda eksiksiz yerine getirildiği anlamına gelmez. Bilgilendirmenin zamanı, kapsamı ve hastanın karar verebilme koşulları önemlidir.

Onam Alınmadan Yapılan Tıbbi Müdahale

Kanunda öngörülen istisnalar dışında, hastanın geçerli rızası olmadan yapılan tıbbi müdahaleler hukuki sorumluluk doğurabilir. Ancak acil durumlar ve özel kanuni düzenlemeler bakımından farklı hükümler uygulanabilir.

Müdahalenin tıbbi gerekliliği ile hastanın bilgilendirilme ve rıza hakları ayrı ayrı incelenmelidir.

Ameliyat Hatası Nedeniyle Tazminat

Ameliyat hatası iddiaları; ameliyat öncesi değerlendirme, cerrahi müdahale, anestezi, ameliyat sonrası takip ve komplikasyon yönetimi gibi farklı aşamalardan kaynaklanabilir.

Bir ameliyat sonrasında zarar oluşması tek başına hekimin kusurlu olduğunu göstermez. Tıbbi işlemin standartlara uygunluğu, bilgilendirme süreci, klinik kayıtlar, zarar ile müdahale arasındaki ilişki ve gerekli uzman incelemeleri değerlendirilmelidir.

Ameliyat Davalarında Önemli Belgeler

  • Hastane kabul ve hasta dosyası kayıtları
  • Ameliyat notları ve epikriz raporu
  • Aydınlatılmış onam belgeleri
  • Anestezi ve yoğun bakım kayıtları
  • Laboratuvar ve görüntüleme sonuçları
  • Reçeteler ve tedavi planları
  • Kontrol muayenesi kayıtları
  • Uzman görüşleri ve bilirkişi raporları

Yanlış Teşhis ve Tedavi Hatası

Yanlış veya gecikmiş teşhis iddialarında hastanın şikâyetleri, başvuru tarihi, yapılan muayeneler, istenen testler, görüntüleme sonuçları ve uygulanan tedaviler birlikte değerlendirilmelidir.

Her teşhis farklılığı kendiliğinden hukuki kusur oluşturmaz. Mevcut belirtilere ve tıbbi bilgiye göre yapılması gereken işlemlerin yapılıp yapılmadığı incelenmelidir.

Hatalı ilaç uygulaması, uygun olmayan tedavi yöntemi veya gerekli sevkin yapılmaması gibi iddialar da somut olayın koşullarına göre hukuki incelemeye konu olabilir.

Estetik Ameliyat Uyuşmazlıkları

Estetik amaçlı tıbbi işlemlerde vaat edilen sonuç, hastanın beklentisi, müdahalenin niteliği, sözleşme hükümleri ve tıbbi riskler önemlidir.

Estetik ameliyat uyuşmazlıklarında uygulanacak hukuki sorumluluk rejimi, yapılan işlemin amacı ve taraflar arasındaki sözleşmenin niteliğine göre belirlenmelidir.

Her estetik işlemde aynı sonucun garanti edildiği veya her memnuniyetsizliğin tazminat hakkı doğurduğu söylenemez.

Diş Tedavisi Hatası ve Hukuki Sorumluluk

İmplant, protez, ortodonti, kanal tedavisi ve diğer diş hekimliği uygulamalarında ortaya çıkan uyuşmazlıklarda tedavi planı, hastanın bilgilendirilmesi, uygulama kayıtları, kullanılan malzemeler ve tıbbi sonuçlar incelenmelidir.

Tedavinin tıbbi standartlara uygunluğu ve iddia edilen zararın kaynağı, gerektiğinde diş hekimliği alanında uzman değerlendirmesiyle belirlenir.

Doğum Hatası ve Doğum Sırasında Oluşan Zararlar

Gebelik takibi, doğumun yönetimi, sezaryen kararları, fetal izlem ve doğum sonrasındaki müdahaleler anne ve bebek sağlığı açısından önem taşır.

Doğum sırasında meydana gelen zararların tıbbi uygulama hatasından kaynaklandığı iddialarında gebelik kayıtları, doğum takip belgeleri, müdahale zamanları, yenidoğan kayıtları ve uzman raporları birlikte değerlendirilmelidir.

Doğum sonucunda ortaya çıkan her sağlık sorunu, sağlık çalışanlarının hukuki sorumluluğunu kendiliğinden doğurmaz.

Özel Hastanenin Hukuki Sorumluluğu

Özel hastanelerde verilen sağlık hizmetlerinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda hastane ile hasta arasındaki hukuki ilişki, hizmet sözleşmesi, ilgili personelin görevleri ve tıbbi müdahalelerin niteliği önemlidir.

Hastanenin organizasyon yükümlülükleri, hasta güvenliği, tıbbi cihazlar, kayıt tutma ve personel faaliyetleri bakımından sorumluluk iddiaları gündeme gelebilir.

Özel hastaneye karşı açılabilecek davalarda görevli mahkeme ve uygulanacak hükümler, somut ilişkinin niteliğine göre belirlenmelidir.

Özel sağlık hizmetlerine ilişkin tüketici uyuşmazlıkları bakımından Tüketici Hukuku alanı da değerlendirilebilir.

Kamu Hastanesinde Hizmet Kusuru

Kamu hastanelerinde sunulan sağlık hizmetlerinden kaynaklanan zararlar, olayın niteliğine göre idarenin hizmet kusuru veya diğer hukuki sorumluluk esasları çerçevesinde değerlendirilebilir.

Kamu hastaneleriyle ilgili tazminat uyuşmazlıklarında görevli yargı yeri, idareye ön başvuru, başvuru süreleri ve işlemin hukuki niteliği önemlidir.

İdari eylemlerden doğan tazminat taleplerinde özel süreler ve usuller uygulanabilir. Ayrıntılı inceleme için İdare Hukuku hükümleri de göz önünde bulundurulmalıdır.

Hekimlerin ve Sağlık Çalışanlarının Hukuki Sorumluluğu

Hekimlerin, diş hekimlerinin ve diğer sağlık meslek mensuplarının sorumluluğu, görevlerinin niteliğine ve olayın koşullarına göre hukuki, idari, disiplin veya cezai boyut taşıyabilir.

3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu'nun Ek 18. maddesinde, kapsamına giren sağlık meslek mensuplarının mesleki tıbbi işlemlerine ilişkin soruşturmalarda özel usuller düzenlenmiştir. Mesleki Sorumluluk Kurulunun yetkileri ve kanuni istisnalar her dosyada ayrıca değerlendirilmelidir.

Tıbbi hata iddiasının varlığı, sağlık çalışanının otomatik olarak cezai veya hukuki sorumluluğunun bulunduğu anlamına gelmez.

Sağlık Hukukunda Maddi ve Manevi Tazminat

Sağlık hizmetinden kaynaklandığı ileri sürülen hukuka aykırı zararlar nedeniyle kanuni koşulların bulunması halinde maddi veya manevi tazminat talepleri gündeme gelebilir.

Maddi tazminat taleplerinde tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücü kaybı ve diğer ekonomik zararlar değerlendirilebilir. Manevi tazminat bakımından ise ilgili kanuni koşullar ve olayın özellikleri incelenmelidir.

Tazminatın miktarı, kusur durumu, zararın niteliği ve uygun illiyet bağı değerlendirilmeden kesin olarak belirlenemez.

Konuyla bağlantılı olarak Tazminat ve Sigorta Hukuku alanındaki açıklamalar da incelenebilir.

Sağlık Kurulu Raporuna İtiraz

Sağlık kurulu raporları; engellilik, çalışma gücü, sağlık durumunun değerlendirilmesi ve diğer idari işlemler bakımından hukuki sonuçlar doğurabilir.

Raporun türüne, düzenleyen kuruma ve ilgili özel mevzuata göre itiraz usulü, yeniden değerlendirme ve hukuki başvuru yolları değişebilir.

Engelli Sağlık Kurulu Raporuna İtiraz

Engelli sağlık kurulu raporlarında tıbbi ölçütler, ilgili yönetmelik hükümleri ve idari başvuru usulleri önemlidir. Başvurulacak merci ve süreler raporun niteliğine göre belirlenmelidir.

Tıbbi Kayıtların İncelenmesi

Tıbbi kayıtlar, sağlık hukuku uyuşmazlıklarında önemli deliller arasında yer alır. Hasta dosyası, epikriz, ameliyat raporu, hemşire gözlem kayıtları, laboratuvar sonuçları ve görüntüleme verileri incelenebilir.

Hasta, ilgili mevzuat kapsamında kendisiyle ilgili sağlık kayıtlarına erişim ve kayıtların incelenmesini talep etme haklarına sahiptir. Bu taleplerin kapsamı ve istisnaları hukuki koşullara göre değerlendirilmelidir.

Hasta Dosyasında Eksik Kayıt Bulunması

Eksik veya tutarsız tıbbi kayıt iddialarında kaydın niteliği, kayıt tutma yükümlülüğü, ilgili kurumun açıklamaları ve eldeki diğer deliller birlikte değerlendirilmelidir.

Kayıt eksikliği, tek başına bütün tıbbi uygulamaların hatalı olduğunu göstermez; ancak ispat ve sorumluluk değerlendirmesinde önem taşıyabilir.

Kişisel Sağlık Verilerinin Korunması

Sağlık verileri, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamında özel nitelikli kişisel veriler arasında yer alır.

Teşhis, tedavi, tahlil, hasta dosyası ve diğer sağlık kayıtlarının işlenmesi ve paylaşılması özel koruma kurallarına tabidir.

Sağlık verilerinin işlenmesinde hukuki dayanak, amaçla sınırlılık, veri güvenliği ve özel mevzuattaki yükümlülükler değerlendirilmelidir.

Kişisel veri başvuruları ve veri ihlalleri için Bilişim Hukuku ve KVKK sayfası da incelenebilir.

Sağlık Hukukunda Delil ve Belgeler

Sağlık hukuku uyuşmazlıklarında tıbbi ve hukuki belgelerin birlikte değerlendirilmesi gerekir.

  • Hasta dosyası ve başvuru kayıtları
  • Epikriz ve taburcu belgeleri
  • Ameliyat, anestezi ve yoğun bakım kayıtları
  • Aydınlatılmış onam formları
  • Laboratuvar, MR, tomografi ve diğer görüntüleme sonuçları
  • Reçeteler ve ilaç uygulama kayıtları
  • Hastane faturaları ve ödeme belgeleri
  • Doktor ve hastane yazışmaları
  • Sağlık kurulu ve maluliyet raporları
  • Bilirkişi ve uzman görüşleri
  • İdari başvurular ve resmî kararlar

Hukuka uygun biçimde elde edilen belgelerin eksiksiz saklanması, işlemlerin tarih sırasıyla belirlenmesi ve olayın uzmanlık gerektiren yönlerinin araştırılması önemlidir.

Sağlık Hukuku Hakkında Sık Sorulan Sorular

Malpraktis nedir?

Malpraktis, tıbbi müdahale veya sağlık hizmeti sırasında mesleki standartlara ve gerekli özen yükümlülüğüne aykırı davranıldığı iddiasına ilişkin hukuki değerlendirmeyi ifade eder.

Her başarısız ameliyat malpraktis sayılır mı?

Hayır. Tıbbi müdahalenin sonucu kadar, işlemin standartlara uygun yürütülüp yürütülmediği, komplikasyon yönetimi ve diğer koşullar önemlidir.

Komplikasyon ile doktor hatası arasındaki fark nedir?

Komplikasyon gerekli özen gösterilse de ortaya çıkabilen tıbbi risklerle ilgili olabilir. Doktor hatası iddiasında ise mesleki standartlara aykırılık ve hukuki sorumluluk koşulları ayrıca incelenir.

Ameliyat öncesinde onam alınması zorunlu mudur?

Tıbbi müdahalelerde hastanın bilgilendirilmesi ve hukuken geçerli rızasının alınması esastır. Kanuni istisnalar ve rızanın şekline ilişkin özel hükümler ayrıca değerlendirilmelidir.

Onam formunu imzalamış olmam dava açmamı engeller mi?

Hayır. Onam formunun imzalanması tek başına bütün hukuki talepleri ortadan kaldırmaz. Bilgilendirmenin yeterliliği, müdahalenin niteliği ve sorumluluk koşulları incelenmelidir.

Özel hastaneye karşı tazminat davası açılabilir mi?

Hukuki sorumluluk koşullarının bulunması halinde tazminat talebi gündeme gelebilir. Görevli mahkeme ve uygulanacak hükümler somut ilişkinin niteliğine göre belirlenir.

Kamu hastanesindeki tıbbi hata için hangi yola başvurulur?

Olayın niteliğine göre idari başvuru ve idari yargıda tam yargı davası gündeme gelebilir. Ön başvuru ve dava süreleri ayrıca değerlendirilmelidir.

Yanlış teşhis nedeniyle dava açılabilir mi?

Yanlış veya gecikmiş teşhis iddiasında tıbbi standartlara aykırılık, zarar ve illiyet bağı koşulları değerlendirilerek uygun hukuki yol belirlenebilir.

Estetik ameliyat sonucundan memnun kalmamak tazminat hakkı doğurur mu?

Tek başına memnuniyetsizlik her durumda tazminat hakkı doğurmaz. Sözleşmenin niteliği, vaat edilen sonuç, tıbbi uygulama ve zarar iddiası birlikte incelenmelidir.

Hasta kendi hastane kayıtlarını isteyebilir mi?

Hasta, mevzuatta tanınan hakları çerçevesinde kendisine ait tıbbi kayıtların incelenmesini ve belirli koşullarda örneğini talep edebilir.

Sağlık kurulu raporuna itiraz edilebilir mi?

Raporun türüne ve ilgili mevzuata göre itiraz veya yeniden değerlendirme yolları bulunabilir. Başvuru mercii ve şartlar rapora göre değişir.

Doktor hatası davasında tazminat miktarı nasıl belirlenir?

Zararın niteliği, sorumluluğun hukuki dayanağı, gelir kaybı, tedavi giderleri, sağlık durumundaki etkiler ve ilgili hukuki ölçütler değerlendirilir. Gerektiğinde uzman ve bilirkişi incelemesi yapılır.

Sağlık Hukukunda Hukuki Danışmanlık

Sağlık hukuku uyuşmazlıkları hem tıbbi uzmanlık hem de hukuki değerlendirme gerektirdiğinden, iddia edilen olayın ayrıntılı incelenmesi önemlidir. Hasta kayıtlarının korunması, müdahale sürecinin kronolojik olarak belirlenmesi, tıbbi standartların değerlendirilmesi ve uygun hukuki yolun seçilmesi hak kaybı riskini azaltabilir.

Ali Ercan Kalay Hukuk Bürosu, İstanbul'da sağlık hukuku kapsamında malpraktis, hasta hakları, ameliyat ve tedavi hataları, özel ve kamu hastanesi uyuşmazlıkları, tıbbi sorumluluk, sağlık kurulu raporları ve sağlık verilerinin korunması konularında hukuki danışmanlık ve avukatlık hizmetleri sunmaktadır.

Ara WA WhatsApp