📍 Molla Gürani Mah.Turgut Özal Millet Caddesi.No 90 K6 D:112 Fildişi İş Merkezi Fatih/İSTANBUL ✉️ Hukuk@aliercankalay.com ☎️ 0507 772 72 32
🏛️
Çalışma Alanı

İdare Hukuku

İdare hukuku; kamu kurumlarının işlem ve eylemlerinden kaynaklanan uyuşmazlıkları, kişilerin idare karşısındaki haklarını ve kamu gücünün hukuka uygun kullanılmasını düzenler. İdari işlemin iptali, tam yargı ve tazminat davaları, yürütmenin durdurulması, memur disiplin cezaları, atama ve nakil işlemleri, güvenlik soruşturmaları, idari para cezaları, imar planları, yapı ruhsatları, yıkım kararları, kamulaştırma ve kamu ihale uyuşmazlıkları bu alanın temel konularıdır. Ali Ercan Kalay Hukuk Bürosu, İstanbul'da idari başvuruların değerlendirilmesi, idari dava süreçleri ve idari işlemlerden kaynaklanan hak ihlallerinin hukuki yönden incelenmesi konusunda avukatlık ve danışmanlık hizmetleri sunmaktadır.

İdare Hukuku Nedir?

İdare hukuku, kamu kurum ve kuruluşlarının faaliyetlerini, idari işlemlerini, kamu hizmetlerinin yürütülmesini ve bireylerin idare karşısındaki haklarını düzenleyen kamu hukuku alanıdır. İdarenin işlem ve eylemleri hukuka uygunluk denetimine tabi olabilir.

İdare hukukunda temel amaç, kamu gücünün kanunlara uygun kullanılmasını sağlamak ve idari işlem veya eylemler nedeniyle hakları ya da hukuken korunan menfaatleri etkilenen kişilere başvuru yolları sunmaktır.

İdari yargı süreçlerinde başta 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu olmak üzere ilgili özel kanunlar uygulanır. İşlemin niteliği, görevli mahkeme, başvuru süresi ve hukuki yarar gibi konular davanın açılmasından önce değerlendirilmelidir.

İdari İşlemin İptali Davası

İptal davası, idari işlemin yetki, şekil, sebep, konu veya maksat yönlerinden hukuka aykırı olduğu iddiasıyla açılan davadır. İptal davası açılabilmesi için kanunda belirtilen menfaat ihlali ve diğer dava şartlarının bulunması gerekir.

İptal davasına konu olabilecek işlemler arasında disiplin cezaları, atama ve nakil kararları, ruhsat işlemleri, idari yaptırımlar, imar işlemleri ve kamu kurumlarının diğer bireysel veya düzenleyici işlemleri yer alabilir.

İptal Davasında Hukuka Aykırılık Nedenleri

  • Yetki: İşlemin yetkili makam tarafından yapılıp yapılmadığı
  • Şekil: İşlem için öngörülen usul ve şekil şartlarına uyulup uyulmadığı
  • Sebep: İşlemin dayandığı maddi ve hukuki nedenlerin uygunluğu
  • Konu: İşlemin doğurduğu hukuki sonucun mevzuata uygunluğu
  • Maksat: İdari yetkinin kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun kullanılıp kullanılmadığı

Bir idari işlemin iptali için ileri sürülen hukuka aykırılıklar, ilgili mevzuat ve somut olayın özellikleri çerçevesinde değerlendirilmelidir.

İdari Dava Açma Süreleri

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesine göre, özel kanunlarda ayrı bir süre düzenlenmeyen durumlarda dava açma süresi Danıştay ve idare mahkemelerinde 60 gün, vergi mahkemelerinde 30 gündür.

Ancak bütün idari işlemlere aynı dava süresi uygulanmaz. Bazı uyuşmazlıklarda özel kanunlar daha kısa süreler öngörebilir. Sürenin başlangıcı da işlemin türüne, tebliğe, ilana veya ilgili özel düzenlemeye göre değişebilir.

İdareye Başvuru ve Zımni Ret

2577 sayılı Kanun'un 10. maddesi kapsamındaki başvurularda, idareden işlem veya eylemde bulunması istenebilir. Kanundaki koşullara göre idarenin belirli sürede cevap vermemesi, talebin reddedilmiş sayılması sonucunu doğurabilir.

Kanun'un 11. maddesi kapsamında ise dava açılmadan önce idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması talep edilebilir. Bu başvuru, koşulları mevcutsa işlemeye başlamış dava açma süresini durdurabilir.

İdari başvurunun dava süresine etkisi her olayda aynı olmadığından başvuru tarihi, cevap tarihi ve kalan süre dikkatle hesaplanmalıdır.

Yürütmenin Durdurulması

Yürütmenin durdurulması, idari işlemin uygulanmasının dava sonuçlanıncaya kadar geçici olarak durdurulmasına yönelik yargısal koruma tedbiridir.

2577 sayılı Kanun'un 27. maddesi kapsamında, idari işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ve işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi aranır.

Yalnızca iptal davası açılması, kural olarak dava konusu işlemin yürütmesini kendiliğinden durdurmaz. Bu nedenle yürütmenin durdurulması ihtiyacı ayrıca değerlendirilmelidir.

Tam Yargı Davaları ve İdarenin Sorumluluğu

Tam yargı davası, idari işlem veya eylemler nedeniyle kişisel hakları doğrudan ihlal edilen kişiler tarafından açılabilen ve idarenin hukuki sorumluluğunun değerlendirilmesini sağlayan dava türüdür.

İdarenin hizmet kusuru veya kanunda ve içtihatlarda kabul edilen diğer sorumluluk esasları uyarınca meydana gelen zararlar tazminat talebine konu olabilir. Ancak her kamu hizmeti sırasında zarar meydana gelmesi, idarenin otomatik olarak tazminat ödeyeceği anlamına gelmez.

İdari Eylemlerden Doğan Tazminat

İdari eylemlerden doğan tazminat taleplerinde, 2577 sayılı Kanun'un 13. maddesi kapsamındaki ön başvuru şartı ve özel süreler önemlidir. Zararın niteliği, idarenin sorumluluğu ve illiyet bağı somut olayın özelliklerine göre incelenir.

Genel tazminat hukuku bakımından ayrıca Tazminat ve Sigorta Hukuku alanı değerlendirilebilir.

Memur Disiplin Cezaları

Kamu görevlilerine uygulanan uyarma, kınama, aylıktan kesme, kademe ilerlemesinin durdurulması ve devlet memurluğundan çıkarma gibi disiplin yaptırımları, ilgili personel mevzuatı çerçevesinde değerlendirilir.

Disiplin soruşturmasında isnadın açıklığı, savunma hakkı, delillerin değerlendirilmesi, yetkili disiplin makamı, zamanaşımı ve kararın gerekçesi önemlidir.

Disiplin Cezasına İtiraz ve İptal Davası

Disiplin cezasına karşı idari itiraz veya yargı yolu, kamu görevlisinin tabi olduğu mevzuata ve cezanın niteliğine göre değişebilir. Kararın tebliğ tarihi ve ilgili başvuru süreleri özellikle kontrol edilmelidir.

Disiplin işleminin hukuka aykırı olduğunun ileri sürüldüğü durumlarda, dava şartları mevcutsa idari yargıda iptal davası gündeme gelebilir.

Atama, Nakil ve Kamu Personeli Uyuşmazlıkları

Kamu personelinin atanması, görev yerinin değiştirilmesi, nakil talepleri, görevden alma, görevlendirme ve benzeri işlemler idari yargı denetimine konu olabilir.

İşlemin hizmet gereklerine, kamu yararına, liyakat ilkesine ve ilgili personel mevzuatına uygunluğu somut olay üzerinden değerlendirilir.

Sözleşmeli Personelin Hakları

Sözleşmeli kamu personelinin statüsü, sözleşmesinin yenilenmemesi, sona erdirilmesi, görev koşulları ve idari başvuru hakları ilgili özel mevzuata göre incelenmelidir.

Her kamu personeli aynı statüye ve aynı görevli yargı düzenine tabi değildir. Bu nedenle kişinin hukuki statüsünün belirlenmesi önemlidir.

Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması

Kamu görevine giriş veya belirli kamu görevlerinin yürütülmesi kapsamında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması işlemleri, ilgili mevzuatta öngörülen koşullara tabidir.

Güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlanması nedeniyle tesis edilen idari işlemlerde kararın gerekçesi, kullanılan bilgilerin hukuki niteliği, kişisel veri güvenceleri ve yargısal denetim olanakları değerlendirilmelidir.

İmar Hukuku ve İmar Planı İptali

İmar hukuku, taşınmazların planlanması, yapılaşma koşulları, imar planları, ruhsatlar, parselasyon ve ilgili idari işlemleri kapsar.

İmar planı değişiklikleri, parselasyon işlemleri, yapı ruhsatının reddi veya iptali ve diğer imar kararları mülkiyet hakkını ve taşınmazın kullanımını etkileyebilir.

İmar Planına İtiraz

İmar planlarının ilanı ve itiraz süreçlerinde 3194 sayılı İmar Kanunu ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu hükümleri birlikte değerlendirilmelidir.

Planın ilan tarihi, askı süresi, idareye yapılan itiraz ve olası dava süresi arasındaki ilişki özel kurallara tabidir.

Yapı Ruhsatı ve Yıkım Kararları

Ruhsatsız veya ruhsata aykırı yapılaşma iddiaları nedeniyle verilen idari para cezaları ve yıkım kararlarında işlemin dayanağı, yapı tatil tutanağı, tebligatlar, teknik belgeler ve mevzuatın öngördüğü usul incelenmelidir.

Yıkım kararına karşı başvurulabilecek hukuki yollar ile varsa yürütmenin durdurulması koşulları ayrı ayrı değerlendirilmelidir.

Mülkiyet ve taşınmaz ilişkilerinden doğan konular bakımından Gayrimenkul Hukuku alanı da önemlidir.

İdari Para Cezalarına İtiraz

İdari para cezaları, idare tarafından kanuni yetkiye dayanılarak uygulanan idari yaptırımlardır. Ancak bütün idari para cezalarına karşı aynı mahkemeye başvurulmaz.

5326 sayılı Kabahatler Kanunu kapsamındaki bazı yaptırımlar için sulh ceza hâkimliğine başvuru gündeme gelirken, özel kanun hükümlerine veya işlemin niteliğine göre idari yargı görevli olabilir.

Başvuru mercii, süre ve usul belirlenirken cezanın hukuki dayanağı ve tebliğ tarihi kontrol edilmelidir.

Kamu İhale Uyuşmazlıkları

Kamu ihalelerinde ihale dokümanları, yeterlik değerlendirmeleri, tekliflerin değerlendirilmesi, ihale dışı bırakma, ihale kararları ve sözleşme süreci uyuşmazlık oluşturabilir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamındaki uyuşmazlıklarda, kanuni şartlara göre idareye şikâyet ve Kamu İhale Kurumuna itirazen şikâyet başvuruları gündeme gelebilir.

Başvuruların sırası, süresi ve ehliyet koşulları önemlidir. İhalenin türüne ve uygulanacak mevzuata göre farklı hükümler bulunabilir.

Kamulaştırma ve Kamulaştırmasız El Atma

Kamulaştırma, kamu yararı amacıyla özel mülkiyetteki taşınmazların kanuni usullerle kamuya geçirilmesini sağlayan işlemdir.

Kamulaştırma bedelinin belirlenmesi, acele kamulaştırma, usulsüz işlemler ve kamulaştırmasız el atma iddiaları farklı hukuki süreçlere konu olabilir.

Özellikle kamulaştırmasız el atma uyuşmazlıklarında fiili veya hukuki el atmanın niteliği, görevli yargı yeri ve tazminat koşulları dikkatle değerlendirilmelidir.

İdari Davalarda Delil ve Belgeler

İdare hukuku uyuşmazlıklarında işlemin dayanağı ve hukuka uygunluğu büyük ölçüde resmî belgeler üzerinden değerlendirilir.

  • İdari işlem veya kararın yazılı örneği
  • Tebligat belgeleri ve tebliğ tarihi kayıtları
  • İdareye yapılan başvurular ve cevap yazıları
  • Disiplin soruşturması belgeleri ve savunmalar
  • Atama, nakil ve personel işlem kayıtları
  • İmar planları, ruhsatlar ve yapı tatil tutanakları
  • İhale dokümanları ve ilgili kararlar
  • Teknik raporlar, bilirkişi incelemeleri ve diğer hukuka uygun deliller

Özellikle süreye bağlı işlemlerde başvurunun hangi tarihte yapıldığı ve kararın hangi tarihte tebliğ edildiği belirlenmelidir.

İdare Hukuku Hakkında Sık Sorulan Sorular

İdari işlem nedir?

İdari işlem, idarenin kamu gücünü kullanarak hukuki sonuç doğurmak amacıyla gerçekleştirdiği tek yanlı işlemdir. İşlemin hukuki niteliği somut olaya göre belirlenir.

İptal davası hangi durumlarda açılabilir?

İdari işlemin yetki, şekil, sebep, konu veya maksat yönlerinden hukuka aykırı olduğu iddiasıyla, kanuni şartların bulunması halinde iptal davası açılabilir.

İdare mahkemesinde dava açma süresi kaç gündür?

Özel kanunlarda ayrı süre bulunmayan durumlarda genel dava açma süresi 60 gündür. Ancak işlemin türüne göre daha farklı süreler uygulanabileceğinden somut karar incelenmelidir.

İptal davası açmak idari işlemi durdurur mu?

Kural olarak hayır. Kanuni koşullarda yürütmenin durdurulması kararı verilmesi gerekebilir.

Yürütmenin durdurulması için hangi şartlar aranır?

İşlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkânsız zarar doğması ve işlemin açıkça hukuka aykırı olması koşullarının birlikte gerçekleşmesi gerekir.

Memura verilen disiplin cezası iptal edilebilir mi?

Hukuka aykırılık nedenleri ve dava şartları mevcutsa disiplin cezasının iptali istenebilir. Yetki, savunma hakkı, usul ve gerekçe önem taşır.

İdari para cezasına hangi mahkemede itiraz edilir?

İdari para cezasının dayandığı kanuna ve işlemin niteliğine göre sulh ceza hâkimliği veya idari yargı görevli olabilir. Her cezada aynı başvuru yolu geçerli değildir.

İdareye başvuru yaptıktan sonra cevap gelmezse ne olur?

Başvurunun hukuki türüne göre belirli süre sonunda zımni ret söz konusu olabilir. Bu durumun dava açma süresine etkisi ayrıca hesaplanmalıdır.

İmar planına karşı dava açılabilir mi?

İlgili mevzuatta öngörülen koşulların bulunması halinde imar planına veya uygulama işlemine karşı idari yargıda dava açılması gündeme gelebilir.

İdarenin verdiği zararın tazmini istenebilir mi?

İdarenin hukuki sorumluluğunun koşulları oluşmuşsa tam yargı davası veya ilgili diğer hukuki yollar gündeme gelebilir. Ön başvuru ve süre koşulları önemlidir.

İdare Hukukunda Hukuki Danışmanlık

İdari uyuşmazlıkların değerlendirilmesinde işlemin hukuki niteliğinin belirlenmesi, görevli yargı yerinin tespiti, dava açma sürelerinin hesaplanması, mevcut belgelerin incelenmesi ve uygun hukuki başvuruların hazırlanması önemlidir.

Ali Ercan Kalay Hukuk Bürosu, İstanbul'da idare hukuku kapsamında idari işlemlerin iptali, yürütmenin durdurulması, tam yargı davaları, memur disiplin işlemleri, kamu personeli uyuşmazlıkları, idari para cezaları, imar ve kamulaştırma işlemleri ile kamu ihale uyuşmazlıklarında hukuki danışmanlık ve avukatlık hizmetleri sunmaktadır.

Ara WA WhatsApp