Kayyım Atanması Davası Nedir?
Kayyım atanması davası, bir kişinin belirli bir hukuki işlemde temsil edilmesi veya bir malvarlığının kanunda belirtilen sebeplerle korunup yönetilmesi amacıyla yetkili mahkemeden kayyım görevlendirilmesinin istendiği hukuki süreçtir. Türk Medeni Kanunu, kayyımlığı vesayet hukukuna ilişkin koruma kurumları arasında düzenlemektedir.
Kayyım atanması, yalnızca yaşlı veya hasta kişilerin korunması için kullanılan bir yöntem değildir. Küçük çocukların hukuki işlemleri, yasal temsilci ile çocuk arasındaki menfaat çatışmaları, mirasçısı belirlenemeyen tereke, uzun süredir bulunamayan kişilerin malvarlığı ve belirli tüzel kişi işlemleri gibi farklı durumlarda da gündeme gelebilir.
Kayyımlıkta temel mesele, korunması gereken menfaatin ne olduğu ve bu menfaatin hangi görev ve yetkilerle korunabileceğidir.
Kayyım atanması, kişiye veya malvarlığına ilişkin bütün yetkilerin koşulsuz biçimde başka bir kişiye devredilmesi anlamına gelmez. Kayyımın görevi, atama kararının kapsamı ve kanuni sınırlarla belirlenir.
Kayyım Atanmasının Hukuki Dayanakları Nelerdir?
Kayyımlığa ilişkin temel hükümler 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 426 ila 431. maddeleri arasında düzenlenmiştir. Kayyımın görevleri ve vesayet makamlarının denetimine ilişkin diğer hükümler de somut olayın niteliğine göre uygulanabilir.
- TMK 397: Vesayet ve denetim makamları.
- TMK 403: Vasi ve kayyımın görevlerinin hukuki niteliği.
- TMK 426: Temsil kayyımı atanmasını gerektiren durumlar.
- TMK 427: Yönetim kayyımı atanmasını gerektiren durumlar.
- TMK 428: Kişinin isteği üzerine kayyım atanması.
- TMK 429: Yasal danışmanlık.
- TMK 430: Temsil ve yönetim kayyımlığında yetki.
- TMK 431: Kayyım atanmasında uygulanacak usul.
- TMK 458–460: Kayyımın görevlerinin yürütülmesi ve kapsamı.
Kayyım atanması, esas olarak bir koruma ve temsil ihtiyacına dayanır. Bu nedenle mahkemenin görevi, yalnızca kayyım olarak önerilen kişinin kimliğini belirlemek değil, kayyımlığın gerçekten gerekli olup olmadığını ve hangi işlemleri kapsaması gerektiğini değerlendirmektir.
Temsil Kayyımı ile Yönetim Kayyımı Arasındaki Fark
Türk Medeni Kanunu, kayyımlığı temsil ve yönetim bakımından iki temel gruba ayırmaktadır.
Temsil Kayyımı Nedir?
Temsil kayyımı, belirli bir hukuki işlemde kişinin menfaatini korumak veya yasal temsilcinin görevini yerine getiremediği durumda temsil sağlamak amacıyla atanır.
Örneğin bir davada çocuğun menfaati ile annesinin ya da babasının menfaati çatışıyorsa, çocuğun o işlem veya dava bakımından bağımsız temsil edilmesi gerekebilir.
Temsil kayyımının yetkisi, atandığı belirli işin kapsamına göre değerlendirilir.
Yönetim Kayyımı Nedir?
Yönetim kayyımı, yönetimi kimseye ait olmayan veya gerekli biçimde yürütülemeyen malvarlığının korunması ve idaresi amacıyla görevlendirilir.
Örneğin uzun süredir nerede bulunduğu bilinmeyen kişinin malları, mirasçılık durumunun belirlenemediği tereke veya yönetim organı bulunmayan belirli tüzel kişilerin malvarlığı bakımından yönetim kayyımı gündeme gelebilir.
Yönetim kayyımı atanması, malvarlığının kayyımın kişisel mülkiyetine geçtiği anlamına gelmez.
Temsil Kayyımı Hangi Durumlarda Atanır?
Türk Medeni Kanunu'nun 426. maddesi, temsil kayyımı atanmasını gerektiren temel durumları düzenler.
1. Kişinin Acil İşini Kendisi Görememesi
Ergin kişi, hastalığı, başka bir yerde bulunması veya benzeri bir sebeple ivedi bir işini kendisi görebilecek ya da temsilci atayabilecek durumda değilse temsil kayyımı atanması gündeme gelebilir.
Burada yalnızca kişinin bir rahatsızlığının bulunması değil, belirli işin aciliyeti ve kişinin o iş için geçerli temsil sağlayamaması önem taşır.
Örneğin kişinin geçici olarak kendi işlemlerini takip edemediği bir dönemde korunması gereken önemli bir hakkının bulunması hâlinde, kanuni koşullar incelenebilir.
2. Yasal Temsilci ile Temsil Edilen Kişinin Menfaatlerinin Çatışması
Küçüğün veya kısıtlının menfaati ile yasal temsilcisinin menfaati aynı hukuki işlemde çatışıyorsa temsil kayyımı atanması gerekebilir.
Özellikle çocukla anne veya baba arasında ya da kısıtlı ile vasi arasında hukuki çıkar çatışması bulunan durumlar bu kapsamdadır.
Menfaat çatışmasının bulunup bulunmadığı somut işlem üzerinden incelenmelidir. Her aile içi anlaşmazlık, tek başına temsil kayyımı atanmasını gerektirmez.
3. Yasal Temsilcinin Görevini Yerine Getirememesi
Yasal temsilcinin belirli bir hukuki işlemi yerine getirmesine engel bulunması hâlinde temsil kayyımı görevlendirilmesi söz konusu olabilir.
Bu durumda kayyım, temsil eksikliğini gidermek amacıyla ve mahkemenin belirlediği sınırlar içinde hareket eder.
Çocuğa Kayyım Atanması Hangi Durumlarda Gerekir?
Çocuğa kayyım atanması, çocuk haklarının korunması açısından özel önem taşır. Çocuğun ayırt etme gücü, mevcut velayet durumu ve yasal temsilciyle arasındaki menfaat çatışması birlikte değerlendirilir.
Örneğin çocuğun taraf olduğu bir davada, onu temsil etmesi beklenen anne veya babanın kişisel menfaatinin çocuğun menfaatiyle çatışması söz konusu olabilir.
Böyle bir durumda yalnızca ebeveynin beyanına dayanılarak çocuğun bağımsız menfaatlerinin temsil edildiği kabul edilmemelidir.
Mahkeme, Türk Medeni Kanunu'nun 426. maddesindeki şartlar oluştuğunda temsil kayyımı atanmasını değerlendirebilir.
Boşanma Davasında Çocuğa Kayyım Atanır mı?
Boşanma davasının bulunması, ortak çocuk için her durumda kayyım atanacağı anlamına gelmez.
Velayet ve çocukla kişisel ilişki talepleri, esas olarak ilgili aile hukuku kurallarına göre değerlendirilir.
Ancak çocuğun belirli bir işlemde bağımsız temsil edilmesini gerektiren özel menfaat çatışması varsa kayyımlık hükümleri gündeme gelebilir.
Çocuğun üstün yararına ilişkin genel esasları Velayet Davaları sayfamızda ele aldık.
Soybağı Davalarında Çocuğa Kayyım Atanması
Soybağının reddi, babalık ve tanımanın iptali davalarında çocuk ile anne, baba veya diğer yasal temsilci arasında menfaat çatışması ortaya çıkabilir.
Örneğin çocuğun hukuki babasının değiştirilmesi veya mevcut soybağının kaldırılması sonucunu doğurabilecek bir davada çocuğun bağımsız temsil edilmesi gerekebilir.
Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin 2017/7974 esas ve 2018/374 karar sayılı içtihadında, soybağına ilişkin talepler bakımından çocukla yasal temsilcileri arasındaki menfaat çatışmasının değerlendirilmesi gerektiği vurgulanmıştır.
Bu nedenle soybağına ilişkin bir dava açılmadan veya dava devam ederken temsil kayyımı ihtiyacı ortaya çıkabilir.
İlgili hukuki hükümler için Soybağı Davaları ve Soybağının Reddi Davası sayfalarımızı inceleyebilirsiniz.
Anne veya Baba Çocuğun Kayyımı Olabilir mi?
Kayyım atanmasının amacı, belirli bir hukuki işlemde temsil eksikliğini gidermek veya menfaat çatışmasını ortadan kaldırmaktır.
Bu nedenle çocuğun menfaati ile anne veya babanın menfaati çatışıyorsa, menfaat çatışmasının tarafı olan ebeveynin aynı işlemde bağımsız kayyım olarak görevlendirilmesi hukuki sorun doğurabilir.
Kayyımın tarafsızlığı, görevi yerine getirme yeterliliği ve çocuğun korunması gereken menfaatleri birlikte değerlendirilmelidir.
Vasi ile Kısıtlı Arasındaki Menfaat Çatışmasında Kayyım
Bir kişinin zaten vesayet altında bulunması, bütün hukuki işlemlerinin daima mevcut vasi tarafından yürütülebileceği anlamına gelmez.
Örneğin kısıtlının taraf olduğu bir davada vasi de karşı tarafta bulunuyorsa veya işlemden doğrudan kişisel menfaat elde ediyorsa menfaat çatışması doğabilir.
Bu durumda kısıtlının belirli işlem açısından bağımsız biçimde temsil edilmesi gerekebilir.
Yargıtay 18. Hukuk Dairesinin 2014/21670 esas ve 2015/10850 karar sayılı içtihadı, vasi ile kısıtlı arasındaki menfaat çatışmasında doğru kayyımlık hükmünün uygulanmasının önemini ortaya koymaktadır.
Vasilik kurumuna ilişkin ayrıntılar için Vesayet ve Vasi Atanması sayfamıza bakabilirsiniz.
Miras İşlemlerinde Kayyım Atanması
Miras uyuşmazlıklarında kayyım atanması, mirasçıların kim olduğunun belirlenememesi, bazı mirasçıların bulunamaması veya mirasçı ile yasal temsilci arasında belirli işlemden kaynaklanan menfaat çatışması bulunması nedeniyle gündeme gelebilir.
Özellikle mirasın paylaşılması, terekenin korunması ve miras hakkının hukuken temsil edilmesi konularında kayyımın görevinin doğru belirlenmesi gerekir.
Mirasçısı Bilinmeyen Terekeye Kayyım Atanması
Türk Medeni Kanunu'nun 427. maddesine göre bir terekede mirasçılık hakları henüz belli değilse, yönetim kayyımı atanması söz konusu olabilir.
Buradaki amaç, mirasçılık durumu açıklığa kavuşuncaya kadar ilgili malvarlığının korunması ve gerekli yönetim işlemlerinin yürütülmesidir.
Ancak terekeye kayyım atanması, mirasçılık belgesinin düzenlenmesi veya mirasın paylaşılması işlemleriyle aynı hukuki sonuçları doğurmaz.
Küçük Çocuğun Miras Payı İçin Kayyım
Çocuk mirasçıysa ve mirasın paylaşılmasına ilişkin belirli işlemde yasal temsilciyle çocuk arasında menfaat çatışması bulunuyorsa temsil kayyımı atanması gerekebilir.
Örneğin aynı terekenin mirasçıları arasında hem anne hem çocuk bulunması, somut paylaşım işleminin niteliğine göre temsil menfaatlerinin ayrı değerlendirilmesini gerektirebilir.
Ancak yalnızca anne ile çocuğun birlikte mirasçı olması, her durumda otomatik kayyım atanacağı anlamına gelmez.
Uzun Süredir Bulunamayan Kişiye Kayyım Atanması
Türk Medeni Kanunu'nun 427. maddesi kapsamında bir kişinin uzun süreden beri bulunamaması ve oturduğu yerin bilinmemesi, yönetim kayyımı atanmasını gerektirebilecek durumlar arasındadır.
Bu durumda kişinin malvarlığının korunması ve gerekli yönetim işlemlerinin yapılması amaçlanır.
Kayyım atanması ile gaiplik kararı aynı işlem değildir. Gaipliğin şartları ve mirasa ilişkin hukuki sonuçları ayrı değerlendirilmelidir.
Hazine Menfaati Bulunan Mallarda Yönetim Kayyımı
3561 sayılı Mal Memurlarının Kayyım Tayin Edilmesine Dair Kanun, bazı hâllerde yönetim kayyımı olarak mal memurunun görevlendirilmesine ilişkin özel düzenlemeler içermektedir.
Özellikle uzun süredir bulunamayan kişi veya belirlenemeyen mirasçının malvarlığı üzerinde Hazine menfaatinin bulunup bulunmadığı araştırılabilir.
Ancak Hazineyle ilgili yönetim kayyımlığı hükümlerinin her temsil kayyımı uyuşmazlığına uygulanması doğru değildir.
Örneğin vasi ile kısıtlı arasındaki menfaat çatışması nedeniyle atanacak temsil kayyımı ile Hazine menfaati nedeniyle görevlendirilebilecek yönetim kayyımı farklı hukuki amaçlara hizmet eder.
Taşınmaz İçin Kayyım Atanması
Bir taşınmazın korunması veya belirli bir hukuki işlemde malik adına temsil sağlanması için kayyım atanması gündeme gelebilir.
Ancak yalnızca taşınmazın bulunması veya ortak maliklerin anlaşamaması, her durumda kayyım atanmasını gerektirmez.
Özellikle mülkiyet hakkı, mirasçılık, temsil yetkisi ve malvarlığının yönetimi açısından kanuni şartların bulunması gerekir.
Kayyım Taşınmaz Satabilir mi?
Kayyımın taşınmaz satışı gibi önemli işlemleri gerçekleştirme yetkisi, kayyımlığın türüne, mahkemenin atama kararına ve ilgili izin hükümlerine bağlıdır.
Kayyım atanmış olması, ilgili taşınmaz üzerinde sınırsız tasarruf yetkisi vermez.
Özellikle taşınmazın satılması veya üzerinde ayni hak kurulması gibi işlemlerde kanuni izin ve temsil koşullarının ayrıca incelenmesi gerekir.
Tapu İşlemleri İçin Temsil Kayyımı Atanması
Tapu müdürlüğünde belirli bir işlemin gerçekleştirilebilmesi için temsil eksikliği bulunduğu durumlarda, kanuni koşullar çerçevesinde temsil kayyımı görevlendirilmesi gündeme gelebilir.
Ancak işlemin kapsamı, temsil edilecek kişinin hukuki durumu ve kayyıma verilecek yetkilerin açık biçimde belirlenmesi gerekir.
Şirkete Kayyım Atanması ile Aile Hukukundaki Kayyımlık Aynı mı?
Şirketlere kayyım atanması konusu, farklı kanun hükümlerine ve farklı hukuki gerekçelere dayanabilen geniş bir alandır.
Türk Medeni Kanunu'nun 427. maddesi, gerekli organlardan yoksun kalan ve yönetimi başka yoldan sağlanamayan tüzel kişilere ilişkin yönetim kayyımlığını düzenler.
Bunun dışında Türk Ticaret Kanunu ve ilgili diğer mevzuat kapsamında şirketin temsiline ilişkin özel uyuşmazlıklar ortaya çıkabilir.
Bu nedenle şirketin ortakları arasında anlaşmazlık bulunması, her durumda doğrudan kayyım atanacağı anlamına gelmez.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2025/3465 esas ve 2026/93 karar sayılı kararı, şirketin belirli hukuki uyuşmazlıklarda temsil edilmesi bakımından menfaat çatışmasının değerlendirilmesine ilişkin örneklerden biridir.
Şirketler hakkında farklı koruma tedbirlerinin uygulanabildiği ceza soruşturması veya ticaret hukuku uyuşmazlıkları, aile hukukundaki temsil kayyımlığıyla karıştırılmamalıdır.
Kişinin Kendi İsteğiyle Kayyım Atanması
Türk Medeni Kanunu'nun 428. maddesine göre isteğe bağlı kısıtlama sebeplerinden biri varsa ergin kişiye kendi isteği üzerine kayyım atanabilir.
Bu düzenleme, kişinin korunma ihtiyacının bulunduğu ancak hukuki durumunun özel olarak değerlendirilmesi gereken hâllerde önemlidir.
Kişinin yalnızca bir yakınını kayyım yapmak istemesi veya günlük işlerini başkasına bırakmak istemesi, kanuni kayyımlık koşullarının mutlaka oluştuğu anlamına gelmez.
Kayyım ile Yasal Danışman Arasındaki Fark
Türk Medeni Kanunu'nun 429. maddesinde yasal danışmanlık düzenlenmiştir.
Yasal danışmanlık, kişinin kısıtlanması için yeterli sebep bulunmamakla birlikte fiil ehliyetinin belirli işlemler yönünden sınırlandırılmasının korunması bakımından gerekli olduğu durumlarda gündeme gelebilir.
Bu işlemler arasında taşınmaz alım satımı, dava açma ve sulh olma, belirli borçlandırıcı işlemler ve diğer bazı mali işlemler bulunmaktadır.
Kayyımlık ile yasal danışmanlık farklı koruma araçlarıdır. Doğru hukuki kurumun belirlenmesi, kişinin ihtiyaç duyduğu desteğin kapsamına bağlıdır.
Kayyım ile Vasi Arasındaki Temel Farklar
Vasi, vesayet altındaki kişinin kişiliği ve malvarlığı bakımından daha kapsamlı bir koruma ve temsil görevi üstlenir.
Temsil kayyımı ise çoğunlukla belirli bir işlemi yürütmek veya belirli bir menfaat çatışmasını gidermek için atanır.
Yönetim kayyımı, belirli bir malvarlığının yönetimiyle görevlendirilebilir.
Bu nedenle kayyım atanması talep edilirken kişinin genel olarak kısıtlanmasının mı, belirli bir işlemde temsil edilmesinin mi yoksa malvarlığının yönetiminin mi gerektiği doğru değerlendirilmelidir.
Kayyım Atanması Davası Hangi Mahkemede Açılır?
Türk Medeni Kanunu kapsamında temsil veya yönetim kayyımı atanmasında kural olarak sulh hukuk mahkemesi vesayet makamıdır.
TMK 397 uyarınca kamu vesayetinde sulh hukuk mahkemesi vesayet makamı, asliye hukuk mahkemesi ise denetim makamıdır.
Ancak şirketlerin veya diğer tüzel kişilerin özel mevzuata dayalı kayyımlık taleplerinde görevli mahkemenin belirlenmesi ayrıca inceleme gerektirebilir.
Kayyım Atanması Davasında Yetkili Mahkeme
Türk Medeni Kanunu'nun 430. maddesi, temsil ve yönetim kayyımlığı bakımından farklı yetki kuralları düzenler.
Temsil Kayyımlığında Yetkili Mahkeme
Temsil kayyımı, kendisine kayyım atanacak kişinin yerleşim yerindeki vesayet makamı tarafından atanır.
Bu nedenle başvuruyu yapan kişinin ikamet adresi ile kayyım atanması istenen kişinin yerleşim yeri farklıysa yetkinin doğru değerlendirilmesi gerekir.
Yönetim Kayyımlığında Yetkili Mahkeme
Yönetim kayyımı, malvarlığının büyük bölümünün yönetildiği veya temsil edilen kişinin payına düşen malların bulunduğu yerdeki vesayet makamı tarafından atanır.
Bu nedenle yönetim kayyımlığı taleplerinde yalnızca kişinin son ikamet adresine bakılması yeterli olmayabilir.
Kayyım Atanması Başvurusu Nasıl Yapılır?
Kayyım atanması sürecinde öncelikle hangi hukuki ihtiyacın bulunduğu ve talep edilen kayyımlığın temsil mi yoksa yönetim amacı mı taşıdığı belirlenmelidir.
- Korunması gereken kişi, hak veya malvarlığının belirlenmesi.
- Kayyımlığı gerektirdiği ileri sürülen hukuki sebebin tespit edilmesi.
- Temsil veya yönetim kayyımlığı ayrımının yapılması.
- Görevli ve yetkili mahkemenin belirlenmesi.
- Kayyım atanması talebinin somut olaylarla açıklanması.
- Mevcut resmî kayıtların ve diğer delillerin hazırlanması.
- Varsa menfaat çatışmasının ortaya konulması.
- Mahkemenin gerekli araştırma ve incelemeleri yürütmesi.
- Gerekli görülürse uygun kişinin kayyım atanması.
- Atama kararında görev ve yetkilerin belirlenmesi.
- Kayyımın karar kapsamındaki işlemleri yürütmesi.
Kayyımlık sürecinin niteliği, başvurunun sebebine ve korunması gereken menfaate göre değişebilir.
Kayyım Atanması İçin Hangi Belgeler Gereklidir?
Başvuru türüne göre istenebilecek belgeler farklıdır. Genel olarak şu kayıtlar önem taşıyabilir:
- Başvuranın kimlik ve iletişim bilgileri.
- Kayyım atanması istenen kişinin kimlik bilgileri.
- Yerleşim yeri belgeleri.
- Vesayet veya velayet kararları.
- İlgili nüfus kayıtları.
- Menfaat çatışmasını gösteren dava ve işlem belgeleri.
- Mirasçılık belgesi veya terekeye ilişkin kayıtlar.
- Tapu ve diğer malvarlığı kayıtları.
- Kayyımlık ihtiyacını açıklayan ilgili sağlık belgeleri.
- Kayyım olarak önerilen kişinin bilgileri.
- Mahkemenin gerekli gördüğü diğer hukuka uygun deliller.
Her kayyım atanması talebinde aynı belgelerin veya mutlaka sağlık raporunun aranacağı varsayılmamalıdır.
Kayyım Olarak Kim Atanabilir?
Kayyım olarak atanacak kişinin görevi yerine getirebilecek hukuki ve fiilî yeterliliğe sahip olması gerekir.
Mahkeme, kayyım olarak önerilen kişinin temsil veya yönetim görevine uygunluğunu, korunacak menfaatle ilişkisini ve olası menfaat çatışmalarını değerlendirebilir.
Başvuran kişinin önerdiği adayın mutlaka atanacağı yönünde bir kural bulunmamaktadır.
Aileden Biri Kayyım Olabilir mi?
Kanuni koşullara uygun olan aile üyelerinden birinin kayyım olarak atanması mümkün olabilir.
Ancak kayyım atanmasının amacı aile üyelerinden birine öncelik sağlamak değil, korunması gereken menfaati güvenceye almaktır.
Bu nedenle özellikle menfaat çatışmasının bulunduğu davalarda adayın bağımsızlığı önem taşır.
Kayyımın Yetkileri Nelerdir?
Kayyımın yetkileri, kayyımlığın türüne, mahkemenin atama kararına ve ilgili kanun hükümlerine göre belirlenir.
Temsil kayyımı, mahkemece belirtilen işlem veya davada temsil görevini yerine getirir.
Yönetim kayyımı ise görevlendirildiği malvarlığının korunması ve yönetilmesiyle ilgili işlemleri yürütür.
Kayyımın görevinin kapsamının açık biçimde belirlenmesi, sonradan ortaya çıkabilecek yetki uyuşmazlıklarının önlenmesi açısından önemlidir.
Kayyım Bankadaki Parayı Çekebilir mi?
Kayyım atanması, bankadaki bütün hesaplar üzerinde sınırsız tasarruf yetkisi vermez.
Kayyımın ilgili banka hesabında işlem yapıp yapamayacağı, temsil veya yönetim yetkisinin kapsamına, mahkeme kararına ve gerekli diğer izinlere bağlıdır.
İşlem yapılacak paranın kime ait olduğu ve hangi amaçla kullanılacağı önem taşır.
Kayyım Miras Payını Satabilir mi?
Miras payının devri veya tereke mallarının satışı, kayyımlığın türüne göre ayrıca değerlendirilmesi gereken işlemlerdir.
Bir kişinin mirasla ilgili davada temsil edilmesi için kayyım atanması, miras payının dilediği kişiye devredilebileceği anlamına gelmez.
İlgili malvarlığına ilişkin yetki ve izin koşulları dikkate alınmalıdır.
Kayyım Dava Açabilir mi?
Kayyım, atandığı hukuki işlem ve mahkeme kararının kapsamı içinde temsil görevi üstlenebilir.
Ancak bir davada temsil kayyımı olarak atanması, bütün davalarda ve her konuda genel temsil yetkisine sahip olduğu anlamına gelmez.
Temsil edilecek kişi, dava konusu ve gerekli diğer usul koşulları ayrıca incelenmelidir.
Kayyımın İşlemleri Denetlenir mi?
Kayyım, atama kararında belirlenen görevi kanuna ve korunması gereken kişinin menfaatlerine uygun biçimde yürütmelidir.
Görevin niteliğine göre vesayet makamının gözetimi, hesap verme yükümlülüğü ve ilgili diğer denetim kuralları uygulanabilir.
Kayyımın malvarlığını kendi kişisel menfaati için kullanması veya yetki sınırlarını aşması hukuki sorumluluk doğurabilir.
Kayyım Atanmasına İtiraz Edilebilir mi?
Kayyım atanmasına ilişkin kararlarda itiraz veya kanun yolunun niteliği, kararın hukuki dayanağına ve uygulanan yargılama usulüne göre belirlenmelidir.
Türk Medeni Kanunu'nun 431. maddesi, vasinin atanması usulüne ilişkin kuralların kayyım ve yasal danışman atanmasında da uygulanacağını düzenlemektedir.
Bu nedenle kararın öğrenilmesi veya tebliği üzerine ilgili usul ve sürelerin dikkatle incelenmesi önem taşır.
Kayyımın Görevi Ne Zaman Sona Erer?
Temsil kayyımının görevi, kendisine verilen belirli işlemin tamamlanması veya görevinin sona ermesini gerektiren diğer kanuni koşulların ortaya çıkmasıyla sona erebilir.
Yönetim kayyımlığında ise yönetim ihtiyacının ortadan kalkması veya kanunda öngörülen diğer sebeplerin gerçekleşmesi önemlidir.
Bu nedenle her kayyımlık bakımından tek ve sabit bir görev süresi bulunduğu kabul edilmemelidir.
Kayyım Görevden Alınabilir mi?
Kayyımın görevini yerine getirememesi, yetkilerini kötüye kullanması veya korunması gereken menfaate aykırı davranması hâlinde ilgili hukuki başvurular gündeme gelebilir.
Görevin sona erdirilmesi veya başka bir kayyım atanması, kayyımlığın türüne ve uygulanacak kanuni hükümlere göre değerlendirilir.
Kayyım Atanması Talebi Hangi Durumlarda Reddedilebilir?
Kayyım atanması talebinin kabul edilebilmesi için kanunda öngörülen temsil veya yönetim ihtiyacının bulunması gerekir.
Örneğin kişinin belirli işlemi bizzat gerçekleştirebilmesi, geçerli temsilcisinin bulunması, ileri sürülen menfaat çatışmasının mevcut olmaması veya talebin yanlış hukuki temele dayanması ret sonucunu doğurabilecek hususlar arasında olabilir.
Bu nedenle her aile içi anlaşmazlıkta veya her malvarlığı uyuşmazlığında kayyım atanması istenmesi doğru hukuki yöntem olmayabilir.
Kayyım Atanması Davasında Sık Yapılan Hatalar
- Temsil kayyımı ile yönetim kayyımını aynı kabul etmek.
- Kayyım atanması için mutlaka sağlık raporu gerektiğini düşünmek.
- Her kayyım atanması talebini aile mahkemesinde açmak.
- Temsil kayyımlığındaki yerleşim yeri kuralını yönetim kayyımlığına aynen uygulamak.
- Anne ve çocuk arasında menfaat çatışması bulunup bulunmadığını araştırmamak.
- Vasiyle kısıtlı arasındaki çıkar çatışmasını göz ardı etmek.
- Tereke kayyımlığını mirasın paylaşılmasıyla aynı işlem kabul etmek.
- Kayyımın sınırsız taşınmaz satma yetkisi olduğunu varsaymak.
- Mahkemenin atama kararındaki görev sınırlarını incelememek.
- Hazine menfaatine ilişkin özel yönetim kayyımlığı hükümlerini her olaya uygulamak.
- Şirketin temsil kayyımlığı ile ceza soruşturmasındaki koruma tedbirlerini karıştırmak.
- Kayyımın denetim ve hesap verme yükümlülüklerini ihmal etmek.
İstanbul'da Kayyım Atanması Davası
İstanbul'da kayyım atanması talebinde görevli ve yetkili mahkemenin doğru belirlenmesi önemlidir.
Temsil kayyımlığında kendisine kayyım atanacak kişinin yerleşim yeri, yönetim kayyımlığında ise ilgili malvarlığının yönetildiği veya bulunduğu yer hukuken önem taşıyabilir.
Fatih, Bakırköy, Bağcılar, Küçükçekmece, Kadıköy, Üsküdar ve İstanbul'un diğer ilçelerinde yaşayan kişiler bakımından somut olayın niteliğine göre ilgili yargı çevresi belirlenmelidir.
Ali Ercan Kalay Hukuk Bürosu, İstanbul'da kayyım atanması, vesayet, vasi atanması, temsil ve diğer ilgili hukuki uyuşmazlıklarda bilgilendirme ve avukatlık hizmetleri sunmaktadır.
Kayyım Atanması Davası Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
1. Kayyım atanması davası nedir?
Belirli bir hukuki işlemde temsil sağlanması veya malvarlığının korunup yönetilmesi için mahkemeden kayyım görevlendirilmesinin istendiği hukuki süreçtir.
2. Kayyım hangi durumlarda atanır?
Temsil eksikliği, menfaat çatışması veya TMK 427'de düzenlenen yönetim ihtiyacı gibi kanuni şartlarda atanabilir.
3. Kayyım atanması hangi mahkemeden istenir?
TMK kapsamındaki temsil ve yönetim kayyımlığında kural olarak sulh hukuk mahkemesinden istenir.
4. Temsil kayyımı nedir?
Belirli işlem veya davada kişinin hukuki menfaatlerini temsil etmek üzere atanan kayyımdır.
5. Yönetim kayyımı nedir?
Kanunda belirtilen durumlarda yönetimi korunmaya ihtiyaç duyan malvarlığını yönetmek üzere atanan kayyımdır.
6. Çocuğa kayyım atanabilir mi?
Evet. Özellikle çocukla yasal temsilci arasında menfaat çatışması varsa temsil kayyımı atanması gündeme gelebilir.
7. Boşanma davasında çocuğa mutlaka kayyım atanır mı?
Hayır. Kayyımlığı gerektiren özel koşulların bulunması gerekir.
8. Anne veya baba çocuğun kayyımı olabilir mi?
Kayyımın görevi ve olası menfaat çatışması dikkate alınır. Menfaat çatışmasının tarafı olan kişinin bağımsız temsil görevi üstlenmesi ayrıca değerlendirilmelidir.
9. Vasi bulunan kişiye ayrıca kayyım atanır mı?
Evet. Belirli işlemde vasiyle kısıtlı arasında menfaat çatışması varsa temsil kayyımı gerekebilir.
10. Miras için kayyım atanır mı?
Mirasçılık haklarının henüz belli olmadığı veya belirli temsil ihtiyacı bulunan durumlarda kanuni koşullarla atanabilir.
11. Kayıp kişiye kayyım atanabilir mi?
Uzun süredir bulunamayan kişinin malvarlığının yönetimi için TMK 427 kapsamında kayyım atanması gündeme gelebilir.
12. Kayyım taşınmaz satabilir mi?
Atama kararının kapsamı ve gerekli yasal izinler dikkate alınır. Kayyımın sınırsız satış yetkisi bulunmaz.
13. Kayyım bankadan para çekebilir mi?
Kayyımın türüne, temsil yetkisine ve ilgili diğer izin koşullarına göre değerlendirilir.
14. Kayyım ile vasi arasındaki fark nedir?
Vasi daha kapsamlı bir vesayet ve temsil görevi üstlenirken kayyım belirli işlem veya malvarlığının yönetimi amacıyla atanabilir.
15. Kayyım atanması için sağlık raporu gerekir mi?
Her kayyım atanması talebinde sağlık raporu zorunlu değildir. Talebin dayandığı hukuki ve fiilî sebep önemlidir.
16. Şirkete kayyım atanabilir mi?
Kanunda belirtilen koşullarda mümkün olabilir. Şirketin temsil veya yönetim sorununa uygulanacak özel mevzuat ayrıca incelenmelidir.
17. Kayyım atanmasına itiraz edilir mi?
İlgili usul hükümlerine göre kanuni başvuru yolları bulunabilir. Kararın niteliği ve süreler önemlidir.
18. Kayyımın görevi ne zaman biter?
Görevlendirildiği işlemin tamamlanması veya yönetim ihtiyacının sona ermesi gibi kanuni koşullara göre belirlenir.
19. Kayyım görevden alınabilir mi?
Görevini yerine getirmemesi veya diğer kanuni sebeplerin gerçekleşmesi hâlinde görevden alınması gündeme gelebilir.
20. Kayyım atanması davası ne kadar sürer?
Talebin türü, deliller, gerekli incelemeler ve mahkemenin iş yüküne göre değişir. Kesin süre verilemez.
Kayyım Atanmasında Hukuki Güvenlik ve Temsilin Korunması
Kayyımlık, kişilerin belirli hukuki işlemlerde hak kaybına uğramasının önlenmesi veya yönetilmesi gereken malvarlığının korunması amacıyla öngörülmüş bir hukuk kurumudur.
Bu nedenle kayyım atanması taleplerinde yalnızca bir yakın veya üçüncü kişinin görevlendirilmesi değil, temsil ihtiyacının neden doğduğu ve hangi hukuki yetkilerin gerektiği belirlenmelidir.
Ali Ercan Kalay Hukuk Bürosu, İstanbul'da kayyım atanması ve vesayet hukuku süreçlerine ilişkin hukuki bilgilendirme ve avukatlık hizmetleri sunmaktadır.
Somut hukuki durumunuz hakkında bilgi almak için iletişim sayfamız üzerinden başvurabilirsiniz.