Çocukla Kişisel İlişki Kurulması Nedir?
Çocukla kişisel ilişki kurulması, anne ve babanın ayrı yaşaması, boşanması veya velayetin ebeveynlerden birine bırakılması hâlinde çocuğun diğer ebeveyniyle doğrudan ve düzenli ilişki sürdürebilmesini sağlayan hukuki kurumdur. Bu ilişki, yalnızca belirli günlerde görüşme yapılmasından ibaret değildir. Çocuğun sevgi, güven, aidiyet ve aile bağlarının korunmasını da amaçlar.
Anne ve babanın evlilik birliğini sürdürememesi, çocuğun ebeveynlerinden biriyle olan bağının kendiliğinden sona ermesini gerektirmez. Hukuk düzeni, çocuk için güvenli ve sağlıklı olduğu ölçüde bu ilişkinin devamını korur.
Çocukla kişisel ilişki kurulmasında temel ölçüt, anne veya babanın taleplerinden önce çocuğun üstün yararıdır. Görüşme süresi, yeri, sıklığı ve biçimi belirlenirken çocuğun yaşı, gelişimi, eğitimi, sağlık durumu ve güvenliği dikkate alınır.
Boşanmanın çocuk üzerindeki hukuki sonuçları hakkında Boşanma Davaları sayfamızdan bilgi edinebilirsiniz.
Çocukla Kişisel İlişki Kurulmasının Hukuki Dayanakları
Çocukla kişisel ilişki hakkının temel hükümleri 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nda düzenlenmiştir. Ayrıca Anayasa'nın aile hayatına saygı hakkını koruyan hükümleri, Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşme ve ilgili uluslararası düzenlemeler de önem taşır.
Türk Medeni Kanunu Madde 182
Boşanma veya ayrılık kararında çocukla ana ve babanın haklarının düzenlenmesi bakımından TMK 182 uygulanır. Velayet kendisine verilmeyen ebeveynle çocuk arasında kişisel ilişki kurulurken çocuğun sağlık, eğitim ve ahlak bakımından yararları gözetilir.
Türk Medeni Kanunu Madde 323
Ana ve babadan her biri, velayeti altında bulunmayan veya kendisine bırakılmayan çocukla uygun kişisel ilişki kurulmasını isteme hakkına sahiptir.
Türk Medeni Kanunu Madde 324
Ana ve baba, diğerinin çocukla kişisel ilişkisini zedelemekten ve çocuğun eğitimini ve yetiştirilmesini engellemekten kaçınmakla yükümlüdür.
Kişisel ilişki çocuğun huzurunu tehlikeye sokuyorsa, hak kötüye kullanılıyorsa, çocukla ciddi biçimde ilgilenilmiyorsa veya diğer önemli sebepler varsa kişisel ilişki sınırlandırılabilir, reddedilebilir ya da kaldırılabilir.
Türk Medeni Kanunu Madde 325
Olağanüstü hâllerin bulunması ve çocuğun menfaatine uygun düşmesi koşuluyla, özellikle büyükanne, büyükbaba gibi hısımlar başta olmak üzere üçüncü kişilerin de çocukla kişisel ilişki kurulmasını istemesi mümkündür.
Türk Medeni Kanunu Madde 326
Kişisel ilişki düzenlemelerinde yetkili mahkeme ve ilişki kuruluncaya kadar uyulması gereken esaslar TMK 326'da yer almaktadır.
Çocukla Kişisel İlişki Kurulmasında Üstün Yarar İlkesi
Çocuğun üstün yararı, kişisel ilişki davalarında yalnızca genel bir ifade değil, kurulacak hükmün temel ölçütüdür.
Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 2025/8016 esas ve 2025/11092 karar sayılı içtihadında, kişisel ilişki düzenlenirken çocuğun bedensel, zihinsel, ruhsal, ahlaki ve toplumsal gelişiminin korunmasının esas olduğu vurgulanmıştır.
Bu nedenle ebeveynin ekonomik imkânlarının daha güçlü olması, sosyal konumu veya kişisel tercihleri tek başına görüşme düzenini belirlemez.
Mahkemenin Dikkate Aldığı Hususlar
- Çocuğun yaşı ve gelişim düzeyi.
- Çocuğun ebeveynleriyle mevcut duygusal bağı.
- Okul ve eğitim düzeni.
- Sağlık ve özel bakım ihtiyaçları.
- Ebeveynlerin yaşam koşulları.
- Şiddet, ihmal veya güvenlik riski iddiaları.
- Çocuğun olgunluk düzeyine uygun görüşü.
- Görüşme kararının günlük yaşamda uygulanabilirliği.
Görüşme düzeninin çocuğu anne ve baba arasındaki uyuşmazlığın tarafı hâline getirmemesi önemlidir.
Velayet Annedeyse Baba Çocuğunu Nasıl Görür?
Velayet hakkının anneye verilmesi, babanın çocukla ilişkisinin sona erdiği anlamına gelmez. Baba, Türk Medeni Kanunu'nun 323. maddesi kapsamında çocukla uygun kişisel ilişki kurulmasını isteyebilir.
Mahkeme, çocuğun özelliklerini dikkate alarak görüşme günlerini, saatlerini, bayramları ve tatil dönemlerini belirleyebilir.
Bununla birlikte babanın her hafta sonu veya her tatilde çocukla kalacağına ilişkin bütün davalarda geçerli zorunlu bir takvim bulunmamaktadır.
Velayet Babadaysa Anne Çocuğunu Nasıl Görür?
Çocuğun velayetinin babaya bırakılması durumunda anne de çocukla kişisel ilişki kurma hakkına sahiptir.
Türk Medeni Kanunu, bu hakkı cinsiyete göre farklı düzenlememiştir. Anne veya baba açısından temel ölçüt çocuğun üstün yararıdır.
Velayetin hangi ebeveyne verileceğiyle kişisel ilişkinin nasıl kurulacağı farklı hukuki konulardır.
Ayrıntılı bilgi için Velayet Davaları sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Boşanma Davası Devam Ederken Çocukla Görüşme Hakkı
Çocukla kişisel ilişki kurulabilmesi için her durumda boşanma kararının kesinleşmesini beklemek gerekmez.
Boşanma davası devam ederken mahkeme, çocuğun üstün yararını gözeterek geçici kişisel ilişki düzenlemesi yapabilir.
Bu geçici düzenleme, yargılama süresince çocuğun anne veya babasından biriyle bağının kopmaması açısından önemlidir.
Geçici Kişisel İlişki Kararı Nedir?
Geçici kişisel ilişki kararı, boşanma veya ilgili aile hukuku uyuşmazlığı kesin olarak sonuçlanmadan önce çocukla görüşmenin hangi koşullarda yürütüleceğini belirleyen tedbirdir.
Mahkeme, çocuğun ihtiyaçlarına veya yeni gelişmelere göre bu tedbirin koşullarını değiştirebilir.
Anayasa Mahkemesi kararlarında çocukla kişisel ilişki konusunda gereksiz gecikmelerin, ebeveyn ile çocuk arasındaki ilişki üzerinde telafisi güç sonuçlar doğurabileceği belirtilmiştir.
Mahkeme Çocukla Görüşme Günlerini Nasıl Belirler?
Kişisel ilişki düzenlenirken görüşmelerin hangi gün başlayıp biteceği, çocuğun nerede teslim alınacağı ve ne zaman geri bırakılacağı açık biçimde gösterilmelidir.
Özellikle çocuğun okul çağında olması, ebeveynlerin farklı şehirlerde yaşaması ve ulaşım süresi, uygulanabilir bir takvimin belirlenmesinde önemlidir.
Hafta Sonu Görüşmeleri
Mahkeme, çocuğun koşullarına göre belirli hafta sonlarında görüşme veya yatılı kalma düzenleyebilir.
Ancak her kişisel ilişki kararının mutlaka ayın birinci ve üçüncü hafta sonu şeklinde kurulması zorunlu değildir. Çocuğun yaşı ve günlük yaşamı dikkate alınmalıdır.
Yarıyıl ve Yaz Tatilinde Görüşme
Okula devam eden çocukların tatil dönemlerinde diğer ebeveynle daha uzun süre geçirmesine karar verilebilir.
Yaz tatiline ilişkin kişisel ilişki düzenlenirken başlangıç ve bitiş tarihlerinin açık olması, ebeveynler arasındaki anlaşmazlıkların önlenmesi bakımından önemlidir.
Bayramlarda Çocukla Görüşme
Dinî ve resmî bayramlarda görüşme günleri belirlenirken çocuğun aile bağlarını sürdürebilmesi ve taraflar arasında uygulanabilir bir düzen kurulması amaçlanır.
Bayram görüşmelerinin her yıl aynı ebeveyne verilmesi zorunlu değildir. Çocuğun yararına uygun farklı düzenlemeler yapılabilir.
Çocuk Kaç Yaşında Babada veya Annede Yatılı Kalabilir?
Çocukla yatılı kişisel ilişki kurulması için bütün çocuklara uygulanacak tek bir yasal yaş sınırı bulunmamaktadır.
Çocuğun yaşı, fiziksel ve duygusal gelişimi, ebeveynle kurduğu ilişki, bakım ihtiyaçları ve görüşmenin gerçekleşeceği ortam önemlidir.
Örneğin henüz çok küçük bir çocukla uzun süreli yatılı görüşme kurulması ile ergenlik dönemindeki bir çocuk için tatil programı belirlenmesi aynı koşullara tabi değildir.
Yatılı görüşmenin uygunluğu, soyut yaş kalıplarıyla değil çocuğun bireysel ihtiyaçları üzerinden belirlenmelidir.
Bebekle Kişisel İlişki Nasıl Kurulur?
Bebeklik döneminde çocuğun beslenme, uyku, bakım ve güven duygusuna ilişkin ihtiyaçları önemlidir.
Mahkeme, ebeveynle kişisel bağın kurulmasını sağlarken bebeğin yaşına ve gelişimine uygun sürelerde, gerektiğinde kademeli bir görüşme düzeni kurabilir.
Emzirme, düzenli sağlık takibi veya özel bakım gereksinimi gibi durumlar kişisel ilişkinin biçimini etkileyebilir.
Ancak yalnızca çocuğun küçük yaşta olması, diğer ebeveynle hiçbir kişisel ilişki kurulamayacağı anlamına gelmez.
Çocukla Yatılı Görüşme Hangi Durumlarda Sınırlandırılabilir?
Çocukla yatılı görüşmenin güvenli veya sağlıklı olmadığı yönünde somut bulgular varsa mahkeme kişisel ilişkiyi gündüz saatleriyle sınırlandırabilir.
Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 15 Mart 2022 tarihli, 2022/1723 esas ve 2022/2471 karar sayılı içtihadında, somut olayda yatılı görüşmenin çocuğun duygusal gelişimini olumsuz etkileyebileceği gerekçesiyle yatısız kişisel ilişki kurulması gerektiği belirtilmiştir.
Bu yaklaşım, kişisel ilişkinin bütünüyle kaldırılmasıyla görüşmenin belirli koşullarda sınırlandırılmasının farklı hukuki sonuçlar olduğunu göstermektedir.
Uzman Eşliğinde Çocukla Kişisel İlişki
Bazı uyuşmazlıklarda çocukla görüşmenin doğrudan ve denetimsiz yürütülmesi uygun olmayabilir. Çocuğun güvenliği, korkuları veya ebeveynle ilişkisinin niteliği dikkate alınarak uygun uzman desteği ve koruyucu tedbirler gündeme gelebilir.
Bu tür görüşmelerde amaç ebeveynlerden birini cezalandırmak değil, çocuğun güvenliğinin ve duygusal gelişiminin korunmasıdır.
Görüşmenin biçimi, mevcut mahkeme kararı ve yetkili kurumların görevleri çerçevesinde belirlenmelidir.
Çocuğunu Göstermeyen Anne veya Babaya Karşı Ne Yapılabilir?
Mahkeme kararıyla kişisel ilişki kurulmasına rağmen çocuk hak sahibine gösterilmiyorsa, kararın yerine getirilmesi için kanunda öngörülen usule başvurulabilir.
Güncel sistemde çocukla kişisel ilişki kararlarının yerine getirilmesi, eski icra müdürlüğü uygulaması yerine adli destek ve mağdur hizmetleri müdürlükleri aracılığıyla yürütülmektedir.
Çocuğun teslimi veya görüşme işlemleri sırasında çocuğun psikolojik durumunun korunması ve gereksiz çatışmaların önlenmesi esastır.
2026 Yılında Çocukla Görüşme Kararı Nasıl Uygulanır?
7343 sayılı Kanun ile çocuk teslimi ve çocukla kişisel ilişki kurulmasına ilişkin kararların yerine getirilmesinde önemli değişiklikler yapılmıştır.
Adalet Bakanlığı tarafından yürütülen uygulamada, mahkemelerce verilen kişisel ilişki kararları Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Müdürlükleri aracılığıyla, çocuk dostu şekilde düzenlenen çocuk görüşme merkezlerinde yerine getirilmektedir.
Bu sistemde çocukların icra işlemlerinin konusu gibi görülmemesi, görüşme sırasında örselenmemesi ve gerektiğinde uzman desteğinden yararlanılması amaçlanmaktadır.
Çocuk Görüşme Merkezine Nasıl Başvurulur?
- Çocukla kişisel ilişki kurulmasına ilişkin uygulanabilir mahkeme kararı temin edilir.
- Hak sahibi, ilgili Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Müdürlüğüne başvurur.
- Kimlik ve istenen diğer belgeler sunulur.
- Yetkili müdürlük, kararın uygulanması için gerekli işlemleri başlatır.
- Görüşme, mahkeme kararının kapsamına ve yürürlükteki usule göre gerçekleştirilir.
Kesinleşmiş hüküm ile tedbiren uygulanabilir mahkeme kararlarının belge koşulları farklı olabilir. Başvuruda ilgili adliyenin güncel uygulama bilgileri dikkate alınmalıdır.
Çocuk Görüşme Merkezi Ücretli mi?
Adalet Bakanlığının yeni sisteminde çocuk teslimi ve kişisel ilişki kararlarının yerine getirilmesine ilişkin hizmetler ücretsiz yürütülmektedir.
Bununla birlikte görüşme kararının elde edilmesi için açılacak davaya ait yargılama giderleri ve varsa avukatlık hizmeti ücretleri bu uygulamadan farklıdır.
Çocuk Görüşme Merkezi Nerede Bulunur?
Çocuk görüşme merkezleri, yetkili adli destek ve mağdur hizmetleri müdürlüklerinin koordinasyonunda belirlenir.
İstanbul'da farklı adli yargı çevrelerinde çocuk görüşme merkezleri bulunmaktadır. İşlemler bakımından yetkili adliye, çocuğun yerleşim yeri ve uygulanacak mahkeme kararının kapsamı dikkate alınmalıdır.
Çocuk görüşme merkezleri yalnızca genel ziyaret amacıyla kullanılan yerler değildir; kişisel ilişki kararlarının yerine getirilmesinde ilgili müdürlüklerin belirlediği usule göre faaliyet gösterirler.
Çocuk Görüşmeye Gitmek İstemiyorsa Ne Olur?
Çocuğun görüşmeye karşı isteksiz olması, kişisel ilişki uyuşmazlıklarında dikkatle ele alınması gereken bir durumdur.
Çocuğun görüşmeyi reddetmesinin nedeni, yaşı, duygusal durumu, ebeveynler arasındaki çatışmanın etkileri ve varsa güvenlik kaygıları önemlidir.
Bir çocuğun diğer ebeveynle görüşmek istemediğini söylemesi, mahkeme kararının her durumda otomatik olarak ortadan kalkacağı anlamına gelmez. Bununla birlikte çocuğun beyanının tamamen görmezden gelinmesi de doğru değildir.
Gerekli durumlarda uzman incelemesi ve kişisel ilişki düzeninin yeniden ele alınması gündeme gelebilir.
Çocuğun Görüşü Mahkemede Dikkate Alınır mı?
Çocuğun yaşı ve olgunluk düzeyi uygun olduğunda görüşünün alınması, çocukla ilgili kararlarda önem taşır.
Ancak çocuğun beyanı her durumda tek başına ve koşulsuz biçimde belirleyici değildir. Mahkeme, çocuğun açıklamalarını güvenliği, gelişimi ve bütün diğer koşullarla birlikte ele alır.
Çocuğun anne veya babadan birini seçmeye zorlanması, özellikle yüksek çatışmalı boşanmalarda ayrıca sakıncalı sonuçlar doğurabilir.
Çocukla Telefon ve Görüntülü Görüşme Hakkı
Çocukla kişisel ilişkinin sürdürülmesinde telefon veya görüntülü iletişim de önem taşıyabilir. Özellikle anne ve babanın farklı şehirlerde veya ülkelerde yaşadığı durumlarda bu iletişim yolları, ebeveyn ile çocuk arasındaki ilişkinin devamını destekleyebilir.
Görüşme günleri dışında iletişimin nasıl kurulacağı, mevcut mahkeme kararının içeriğine ve çocuğun ihtiyaçlarına göre ele alınmalıdır.
Telefon veya görüntülü görüşme, gerekli durumlarda yüz yüze kişisel ilişkinin tamamlayıcısı olabilir. Ancak her davada yüz yüze ilişkinin yerini alacağı kabul edilmemelidir.
Anne ve Baba Farklı Şehirlerde Yaşıyorsa Görüşme Nasıl Kurulur?
Ebeveynlerin farklı şehirlerde yaşaması durumunda kısa ve sık görüşmelerin uygulanması güçleşebilir.
Bu nedenle ulaşım, okul takvimi, tatil dönemleri ve çocuğun yorulmasını önleyen koşullar dikkate alınarak daha uzun fakat daha seyrek görüşme dönemleri belirlenmesi gündeme gelebilir.
Görüşme düzeni oluşturulurken çocuğun eğitim hayatının gereksiz biçimde kesintiye uğramaması önemlidir.
Yurt Dışında Yaşayan Anne veya Babayla Kişisel İlişki
Anne veya babanın yurt dışında yaşaması, çocukla kişisel ilişki kurulmasını kendiliğinden imkânsız hâle getirmez.
Ancak uluslararası seyahat, pasaport, vize, çocuğun güvenliği, dönüş koşulları ve ilgili ülkelerin hukuki düzenlemeleri önem taşıyabilir.
Özellikle çocukla yurt dışına çıkılmasının aile hukuku uyuşmazlığını derinleştirmemesi için mahkeme kararındaki sınırların açık olması gerekir.
Büyükanne ve Büyükbaba Torununu Görmek İçin Dava Açabilir mi?
Türk Medeni Kanunu'nun 325. maddesi, olağanüstü hâllerin bulunması ve çocuğun menfaatine uygun olması şartıyla üçüncü kişilere de çocukla kişisel ilişki kurulmasını isteme imkânı tanımaktadır.
Bu kişiler arasında büyükanne ve büyükbaba gibi yakın akrabalar bulunabilir.
Ancak akrabalık ilişkisi tek başına her durumda kişisel ilişki hakkı doğurmaz. Çocuğun yararı ve kanunun aradığı özel koşullar önemlidir.
Kardeşler Arasında Kişisel İlişki Kurulabilir mi?
Çocukların farklı ebeveynlerin yanında yaşaması veya aile yapısının değişmesi sonucunda kardeşler arasındaki bağın korunması önemli olabilir.
Türk Medeni Kanunu'nun 325. maddesi kapsamında, kanuni koşulların bulunması hâlinde çocukla üçüncü kişiler arasında kişisel ilişki kurulması gündeme gelebilir.
Kardeşlerin yaşı, aralarındaki bağ, mevcut aile düzeni ve görüşmenin çocuğun yararına uygun olup olmadığı önem taşır.
Şiddet İddiası Bulunuyorsa Çocukla Görüşme Nasıl Düzenlenir?
Anne veya babanın çocuğa yönelik şiddet uyguladığı, çocuğu ihmal ettiği veya güvenliğini tehlikeye attığı iddiaları kişisel ilişki bakımından ciddi biçimde incelenmelidir.
Bu tür iddialar bulunması hâlinde çocuğun korunmasına yönelik tedbirler, kişisel ilişkinin sınırlandırılması veya gerektiğinde kaldırılması gündeme gelebilir.
Ancak yalnızca soyut iddialarla kişisel ilişkinin tümden kaldırılması ile somut risklere dayanan koruyucu önlemler birbirinden ayrılmalıdır.
Anayasa Mahkemesi kararlarında, hem aile hayatına saygı hakkının korunması hem de çocuğun şiddete maruz kalma tehlikesinden uzak tutulması gerektiği belirtilmektedir.
6284 Sayılı Kanun Kapsamındaki Uzaklaştırma Kararı Görüşmeyi Etkiler mi?
Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair 6284 sayılı Kanun kapsamında verilen tedbir kararları, çocukla kişisel ilişkinin yürütülmesini etkileyebilir.
Ancak uzaklaştırma veya iletişim yasağının bulunması, çocukla kişisel ilişkinin her durumda ve otomatik olarak tümüyle ortadan kalktığı anlamına gelmez.
Mevcut koruma kararlarının kapsamı, çocuk yönünden belirlenen riskler ve kişisel ilişkiye ilişkin mahkeme hükümleri birlikte ele alınmalıdır.
Çocuğun güvenliğini tehlikeye düşürecek herhangi bir uygulamadan kaçınılmalıdır.
Kişisel İlişki Kurulması ile Velayet Arasındaki Fark
Velayet, çocuğun bakımı, korunması, eğitimi ve temsil edilmesiyle bağlantılı hak ve yükümlülükleri kapsar.
Kişisel ilişki ise velayet hakkı kendisine verilmeyen veya çocuk yanında bulunmayan ebeveynin çocukla ilişkisinin nasıl sürdürüleceğini düzenler.
Bu nedenle çocukla düzenli görüşme hakkı bulunması, görüşme hakkı sahibine kendiliğinden velayet yetkisi vermez.
Velayet koşullarındaki önemli değişiklikler hakkında Velayetin Değiştirilmesi sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Çocukla Kişisel İlişki Kurulması Davası Nasıl Açılır?
Çocukla kişisel ilişki kurulması talebi, boşanma davası kapsamında ele alınabileceği gibi koşullara göre bağımsız bir davaya da konu olabilir.
Dava hazırlanırken talep edilen görüşme düzeni yalnızca ebeveynin uygun gördüğü günlere göre değil, çocuğun günlük hayatına uygun biçimde açıklanmalıdır.
- Çocuğun hukuki durumu: Velayet ve mevcut mahkeme kararları belirlenir.
- Görüşme ihtiyacı: Çocuğun yaşı, eğitim düzeni ve ebeveynleriyle ilişkisi açıklanır.
- Talep edilen takvim: Hafta sonu, bayram ve tatil dönemleri somutlaştırılır.
- Deliller: İlgili belgeler ve hukuka uygun diğer deliller sunulur.
- Uzman incelemesi: Gerekli durumlarda sosyal inceleme ve uzman görüşünden yararlanılır.
- Mahkeme kararı: Çocuğun üstün yararına uygun, uygulanabilir bir kişisel ilişki düzeni kurulur.
Çocukla Kişisel İlişki Kurulması Davasında Hangi Mahkeme Görevlidir?
Çocukla kişisel ilişki kurulmasına ilişkin aile hukuku uyuşmazlıklarında kural olarak aile mahkemeleri görevlidir.
Aile mahkemesi bulunmayan yerlerde ilgili asliye hukuk mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla görev yapabilir.
Türk Medeni Kanunu'nun 326. maddesi uyarınca kişisel ilişkiye ilişkin düzenlemelerde çocuğun oturduğu yer mahkemesi de yetkilidir. Boşanma ve evlilik birliğinin korunmasına ilişkin özel yetki hükümleri saklıdır.
Kişisel İlişki Kararı Alınmadan Çocuk Zorla Görülebilir mi?
Türk Medeni Kanunu'nun 326. maddesi uyarınca çocukla kişisel ilişki konusunda bir düzenleme yapılıncaya kadar, velayet hakkına sahip veya çocuk kendisine bırakılmış kişinin rızası dışında kişisel ilişki kurulamaz.
Bu nedenle taraflar arasında anlaşma bulunmadığı hâllerde, çocuğun zorla alınması veya mahkeme kararı olmaksızın fiilen görüşme düzeni kurulmaya çalışılması hukuki sorun doğurabilir.
Uyuşmazlıkta uygun mahkeme yoluna başvurulması önemlidir.
Kişisel İlişki Kararı Sonradan Değiştirilebilir mi?
Çocuğun yaşı, eğitim düzeni, sağlık durumu veya ebeveynlerin yaşam koşulları zaman içinde değişebilir.
Önceden belirlenen görüşme günleri artık çocuğun ihtiyaçlarına uygun değilse, kanuni koşullarla kişisel ilişki düzeninin değiştirilmesi istenebilir.
Örneğin çocuk okul çağına geldiğinde, ebeveyn başka şehre taşındığında veya görüşmenin güvenliğiyle ilgili yeni gelişmeler ortaya çıktığında mevcut düzen yeniden ele alınabilir.
Çocukla Kişisel İlişki Kurulması Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
1. Çocukla kişisel ilişki kurulması nedir?
Çocuğun velayeti kendisinde bulunmayan veya çocuk yanında yaşamayan ebeveynle güvenli ve düzenli ilişki sürdürebilmesini sağlayan hukuki düzenlemedir.
2. Baba çocuğunu haftada kaç gün görebilir?
Her çocuk için geçerli sabit bir gün sayısı yoktur. Görüşme takvimi çocuğun üstün yararına göre belirlenir.
3. Velayeti olmayan anne çocuğunu görebilir mi?
Evet. Kanuni koşulların bulunması hâlinde anne de çocukla uygun kişisel ilişki kurulmasını isteyebilir.
4. Boşanma davası sürerken çocukla görüşme kararı alınır mı?
Evet. Mahkeme, yargılama sürerken geçici kişisel ilişki düzenlemesi yapabilir.
5. Bebek kaç yaşında babada yatılı kalabilir?
Kanunda bütün çocuklar için geçerli tek bir yaş sınırı yoktur. Bebeğin gelişimi ve bakım ihtiyaçları dikkate alınır.
6. Çocuğumu göstermeyen eşime karşı ne yapabilirim?
Uygulanabilir mahkeme kararı varsa Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Müdürlüğüne başvurularak kararın yerine getirilmesi istenebilir.
7. Çocuk görüşme merkezine başvuru ücretli mi?
Çocuk teslimi ve kişisel ilişki kararlarının yerine getirilmesine ilişkin hizmetler ücretsizdir.
8. Çocuk görüşmeye gitmek istemiyorsa ne olur?
Çocuğun yaşına, olgunluğuna ve istememe nedenine bakılır. Mahkeme kararı kendiliğinden ortadan kalkmaz; gerektiğinde uzman incelemesi yapılabilir.
9. Çocukla görüşme sırasında uzman bulunabilir mi?
Çocuğun güvenliği ve ihtiyaçları gerektiriyorsa uygun uzman desteği veya koruyucu tedbirler gündeme gelebilir.
10. Yatılı görüşme kararı kaldırılabilir mi?
Çocuğun üstün yararı gerektiriyorsa kişisel ilişki yatısız olacak şekilde yeniden düzenlenebilir.
11. Şiddet uygulayan ebeveyn çocukla görüşebilir mi?
Şiddet ve güvenlik riskleri ciddi biçimde incelenir. Somut koşullara göre kişisel ilişki sınırlandırılabilir veya kaldırılabilir.
12. Uzaklaştırma kararı çocukla görüşmeyi engeller mi?
Koruma kararının kapsamına ve çocuğa yönelik risklere bağlıdır. Bütün uzaklaştırma kararlarının aynı sonucu doğurduğu söylenemez.
13. Anne ve baba farklı şehirlerde yaşıyorsa görüşme nasıl yapılır?
Ulaşım koşulları, okul takvimi ve çocuğun ihtiyaçları dikkate alınarak uygulanabilir bir düzen kurulabilir.
14. Büyükanne ve büyükbaba torununu görmek için dava açabilir mi?
Olağanüstü hâller varsa ve çocuğun yararına uygunsa TMK 325 kapsamında kişisel ilişki talep edilebilir.
15. Çocukla telefonla görüşme kararı verilebilir mi?
Çocuğun yararına uygun olması hâlinde telefon veya görüntülü iletişim, kişisel ilişki düzeninin parçası olabilir.
16. Bayramlarda çocuk kimin yanında kalır?
Mahkeme kararında belirlenen takvim uygulanır. Kanunda bütün çocuklara uygulanacak sabit bir bayram paylaşımı yoktur.
17. Yaz tatilinde çocuk diğer ebeveynde kalabilir mi?
Çocuğun koşullarına uygun olduğu takdirde tatil döneminde daha uzun süreli görüşme düzenlenebilir.
18. Kişisel ilişki davasında çocuğun görüşü sorulur mu?
Çocuğun yaşı ve olgunluğu uygun olduğunda görüşü önem taşır. Ancak tek belirleyici unsur değildir.
19. Kişisel ilişki kurulması için boşanmak şart mı?
Hayır. Ayrı yaşam ve ilgili diğer hukuki koşullarda da çocukla kişisel ilişki kurulması gündeme gelebilir.
20. Çocukla kişisel ilişki kararı değiştirilebilir mi?
Evet. Çocuğun yararı ve değişen koşullar gerektiriyorsa mahkemeden yeni bir düzenleme istenebilir.
Çocukla Kişisel İlişkide Amaç Ebeveynler Arasındaki Çatışmayı Değil Çocuğun Bağlarını Yönetmektir
Çocukla kişisel ilişki uyuşmazlıkları çoğu zaman anne ve baba arasındaki anlaşmazlığın devamı olarak görülür. Oysa hukuken korunması gereken temel değer, çocuğun sağlıklı gelişimi ve güvenli aile ilişkileridir.
Çocuğun diğer ebeveynle görüşmesinin haksız biçimde engellenmesi kadar, güvenli olmadığı bilinen bir ortamda görüşmeye zorlanması da ciddi sonuçlar doğurabilir.
Bu nedenle mahkeme kararlarının açık, uygulanabilir ve çocuğun bireysel ihtiyaçlarına uygun olması gerekir. Gerektiğinde uzman incelemeleri ve koruyucu tedbirlerle kişisel ilişkinin güvenli biçimde sürdürülmesi sağlanmalıdır.
Ali Ercan Kalay Hukuk Bürosu tarafından hazırlanan bu metin, çocukla kişisel ilişki kurulması, görüşme hakkı, kişisel ilişki kararının uygulanması ve çocuğun üstün yararının korunmasına ilişkin hukuki esasları açıklamak amacıyla hazırlanmıştır.